Voorschoolprogramma Kaleidoscoop

Kaleidoscoop is een totaalprogramma dat zich richt op de brede ontwikkeling van kinderen, met speciale aandacht voor hun taalontwikkeling. Actief leren is de kern van Kaleidoscoop. Dit voorschoolprogramma gaat ervan uit dat kinderen kennis verwerven en vaardigheden ontwikkelen door actief betrokken te zijn bij mensen, materialen, gebeurtenissen en ideeën. Dit is gebaseerd op de theorie van Piaget (1970). Het kind leert van de objecten in zijn omgeving. Het kind ontwikkelt vaardigheden in een vaste volgorde, maar elk kind in zijn eigen tempo. De leidsters ondersteunen het actief leren. Zij bieden de kinderen een uitdagende leeromgeving, helpen hen hun spel uit te breiden, praten met de kinderen over wat ze aan het doen zijn en helpen hen problemen die zich voordoen zelf op te lossen. Dit laatste is gebaseerd op de theorie van Vygotsky (1962).

Leeromgeving

Kinderen leren het beste in een stimulerende maar geordende omgeving, in een situatie waarin kinderen zelf keuzes kunnen maken en naar die keuzes handelen. Kaleidoscoop besteedt dan ook veel aandacht aan de inrichting en aankleding van de peuterspeelzaal en de speelplaats. De ruimte is ingedeeld in hoeken, zoals het Huis, de Bouwplaats, het Muziektheater, het Atelier, de Computerhoek, die doelbewust spel – alleen of samen – mogelijk maken. De leeromgeving en het materiaal zijn voorzien van labels. Zo kunnen kinderen het materiaal zonder hulp van volwassenen vinden en opruimen, waardoor ze al op jonge leeftijd zelfstandig leren worden. Kaleidoscoop werkt met een vast dagschema. Kaleidoscoop ordent niet alleen de ruimte, maar ook de tijd door middel van een dagschema. Door de vaste, voorspelbare volgorde van gebeurtenissen hebben kinderen een gevoel van controle over wat er staat te gebeuren. Hierdoor voelen zij zich vrij om keuzes te maken en het initiatief te nemen tot activiteiten.

Initiatief zowel bij kinderen als bij volwassenen

In het dagschema neemt het kind het initiatief voor: 
een plan maken(vooruitkijken)het plan uitvoeren (speelwerken)terugkijken op dat wat ze hebben gedaan (terugkijken).De leidster neemt het initiatief door het aanbieden van activiteiten in de kleine en grote groep. De activiteiten die ze aanbiedt zijn gebaseerd op de sleutelervaringen en op de interesses van de kinderen. Hierbij hebben de leidsters invloed op de ontwikkeling van het kind, vooral door samen met het kind te plannen en terug te kijken.

Sleutelervaringen

“Sleutelervaringen zijn ervaringen die herkenning van een situatie of gevoel geven en daardoor uitbreiding van het spel tot stand brengen”. Kaleidoscoop maakt gebruik van sleutelervaringen. Gezamenlijk geven de sleutelervaringen een goed beeld van de handelingen die typerend zijn voor jonge kinderen en de soorten kennis die zij verwerven. Ze bieden een manier om de sociale, cognitieve (verstandelijke) en lichamelijke ontwikkeling van kinderen te observeren en te stimuleren. Zij zijn onder andere gebaseerd op de theorie over meervoudige intelligentie van Gardner (1981, 1983).

De sleutelervaringen zijn ingedeeld in de volgende gebieden: 
Creatieve representatie (bijv. verven, fantasiespel) Taal en ontluikende geletterdheid Sociale relaties en initiatief (bijv. samenspel en zelfredzaamheid) Beweging/dans Muziek Classificatie (bijv. haal de kurken tussen de knopen uit) Seriatie (bijv. groot-groter-grootst) Hoeveelheid Ruimte Tijd.

Taal

Hoewel taal en ontluikende geletterdheid maar één van de groepen sleutelervaringen is, besteedt Kaleidoscoop veel aandacht aan taalstimulering binnen alle onderdelen van het dagschema.

Interactie

In Kaleidoscoop staat de actieve betrokkenheid van kinderen centraal. Kinderen nemen vaak het initiatief. Dat wil echter niet zeggen dat de volwassenen geen belangrijke rol spelen, integendeel. De leidsters spelen een essentiële rol. Zij bieden de kinderen een stimulerende omgeving, een vast en daardoor voorspelbaar dagschema. Zij helpen kinderen plannen te maken, die uit te voeren en ten slotte te evalueren. Zij observeren kinderen, maken aantekeningen van hun observaties en houden de ontwikkeling van ieder kind in de gaten. Zij zorgen ervoor dat de activiteiten die zij de kinderen bieden, aansluiten bij de behoeften en interesses van de kinderen. Dit doen zij door te luisteren naar kinderen en daar op in te spelen.

Observaties

Observaties zijn een belangrijk onderdeel. De leidsters maken dagelijks aantekeningen van wat kinderen doen. Hierdoor is veel informatie beschikbaar over de sociale, creatieve, cognitieve (verstandelijke), lichamelijke ontwikkeling en de taalontwikkeling van ieder kind. Deze informatie gebruiken de leidsters om een plan te maken dat afgestemd is op ieder kind afzonderlijk en om ouders te kunnen laten zien hoe hun kind zich ontwikkelt.

Samenwerking met ouders

Kaleidoscoop beschouwt ouders en beroepskrachten als samenwerkingspartners, die over en weer van elkaar kunnen leren en met deze kennis hun voordeel kunnen doen op de speelzaal en thuis.

Meer weten?

Misschien begrijpt u bepaalde zaken in de bovenstaande uitleg van het programma Kaleidoscoop niet helemaal of wilt u gewoon meer weten. U kunt dit dan aan de leidster van de peuterspeelzaal vragen.
Bent u benieuwd naar de Voorschool peuterspeelzaal bij u in de buurt? Bekijk <hier> al onze Voorschool peuterspeelzalen.